Side: waar Romeinse ruïnes en strand samenkomen

Een stadje gebouwd op ruïnes

Side is een van die zeldzame plekken waar je 's ochtends door een Romeins theater kunt lopen en 's middags op een zandstrand kunt liggen, op nog geen vijf minuten loopafstand. Het stadje ligt op een klein schiereiland dat uitsteekt in de Middellandse Zee, ongeveer 75 kilometer ten oosten van Antalya. De naam Side betekent "granaatappel" in het oud-Anatolisch, en het is makkelijk te begrijpen waarom deze plek al duizenden jaren mensen aantrekt.

Wat Side uniek maakt ten opzichte van andere badplaatsen aan de Turkse Riviera, is die constante mix van oud en nieuw. Je loopt over straten die letterlijk zijn aangelegd bovenop Romeinse fundamenten. Tussen de restaurants en winkeltjes staan antieke zuilen en stukken stadsmuur alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Het voelt een beetje alsof iemand een gezellig Turks kustdorp heeft neergezet in een archeologisch park.

Side is compact en goed te voet te verkennen. Een halve dag is genoeg voor de belangrijkste ruïnes, maar met de stranden en restaurants erbij kun je er makkelijk twee of drie dagen doorbrengen.

Het Romeinse theater van Side

Het theater van Side is het grootste antieke theater van de regio en een van de best bewaarde van heel Turkije. Het werd gebouwd in de 2e eeuw na Christus en bood plaats aan zo'n 15.000 tot 20.000 toeschouwers. In tegenstelling tot veel Grieks-Romeinse theaters is dit exemplaar niet in een heuvel uitgehakt, maar volledig als vrijstaand bouwwerk opgetrokken — een indrukwekkende technische prestatie voor die tijd.

Je kunt het theater bezoeken en over de tribunes lopen. Vanaf de bovenste rij heb je een prachtig uitzicht over het stadje, de haven en de zee. De entree kost circa 240 TRY (2024-tarief). Het is aan te raden om vroeg in de ochtend te komen, niet alleen om de drukte te vermijden maar ook omdat het in de zomer snel heet wordt op de onbeschutte stenen tribunes.

Direct naast het theater ligt het Side Museum, gevestigd in de gerestaureerde Romeinse badhuizen (agora-thermen). De collectie is klein maar fijn, met sarcofagen, reliëfs en beelden die in en rond Side zijn opgegraven. Het museum is inbegrepen bij het theaterticket.

De tempel van Apollo

Als er één beeld is dat Side symboliseert, dan is het de tempel van Apollo bij zonsondergang. De vijf overgebleven zuilen van deze tempel uit de 2e eeuw staan op de punt van het schiereiland, pal aan het water. Bij zonsondergang worden ze beschenen door goudoranje licht terwijl de zee erachter donkerder kleurt — het is een van de meest gefotografeerde plekken van de hele Turkse kust.

De tempel is vrij toegankelijk, maar het terrein eromheen is omheind. Je kunt er dicht genoeg bij komen voor goede foto's. Vlak naast de Apollo-tempel staan de resten van de tempel van Athena, herkenbaar aan een paar zuilen en fragmenten van het dak. Samen vormden deze twee tempels ooit het religieuze hart van de stad.

Tip: kom rond een half uur voor zonsondergang. Dan is het licht al prachtig en heb je nog even de tijd om een goede plek te zoeken voordat de massa arriveert. In het hoogseizoen kan het er namelijk behoorlijk druk zijn.

Rondlopen door het oude centrum

Het centrum van Side is gebouwd op en tussen de Romeinse ruïnes. De hoofdstraat loopt van de oude stadspoort (waar de bussen stoppen) helemaal door naar de haven. Aan beide kanten staan winkels, restaurants en ijssalons, maar tussendoor zie je overal restanten van de antieke stad: zuilen, boogconstructies, waterkanalen en stukken stadsmuur.

Enkele hoogtepunten langs de route:

• De monumentale poort — de Romeinse stadspoort aan de noordkant is het startpunt van elke wandeling. Ooit was dit de enige landingang tot de stad.
• De agora — het marktplein van de Romeinse stad. Hier stonden ooit tientallen zuilen en was er een levendige slavenmarkt. Nu is het een open ruïneveld naast de hoofdstraat.
• De nymphaeum — een monumentale fontein van drie verdiepingen hoog, ooit versierd met marmer en beelden. De restanten staan bij de stadspoort.
• De oude stadsmuur — je kunt een stuk langs de muur lopen aan de oostkant van het schiereiland, met uitzicht over het ooststrand.

Neem ook de moeite om de zijstraatjes in te lopen. Achter de toeristische hoofdstraat vind je rustigere plekken waar je een theehuis ontdekt of een Ottomaans huisje dat als galerie dienst doet.

De stranden van Side

Side heeft twee grote stranden, aan beide kanten van het schiereiland. Het weststrand loopt richting Manavgat en is het populairst bij toeristen. Hier vind je strandclubs, ligstoelen (circa 150-250 TRY per set) en verkopers van koude drankjes. Het zand is fijn en goudkleurig, het water helder en geleidelijk dieper wordend — ideaal voor gezinnen met kinderen.

Het ooststrand is iets rustiger en wilder. Er staan minder strandtenten en het voelt relaxter. Dit is de betere keuze als je liever wat meer ruimte hebt. Beide stranden zijn goed onderhouden en er zijn douches en omkleedruimtes beschikbaar.

Wil je meer weten over de beste stranden van Side en omgeving? We hebben er een apart artikel over geschreven met tips per strand.

Zwemmen bij de ruïnes

Een bijzondere ervaring is zwemmen bij het kleine strand direct naast de Apollo-tempel. Het is een smal stukje zand, maar de combinatie van antieke zuilen en helder blauw water maakt het onvergetelijk. Het is gratis en er zijn geen faciliteiten, dus neem water en een handdoek mee.

Eten, drinken en uitgaan

Side heeft een uitstekende restaurantscene, zeker voor een relatief klein stadje. Langs de haven liggen tientallen visrestaurants waar je met je voeten bijna in het water zit. De prijzen zijn hier iets hoger dan gemiddeld (een vis-maaltijd rond 400-600 TRY per persoon), maar de sfeer is het meer dan waard, vooral 's avonds als de haven verlicht is.

Een paar aanbevelingen:

1. Soundwaves Restaurant — direct aan het weststrand, goede Turkse en internationale keuken. Probeer de mixed meze (rond 200 TRY).
2. Karma Restaurant — in het centrum, met een romantische binnenplaats. Goed voor gegrild vlees en vis.
3. Ocakbaşı restaurants — langs de hoofdstraat vind je meerdere ocakbaşı's (grill-restaurants) waar je kunt zien hoe je vlees op de houtskoolgrill wordt bereid. Betaalbaar en lekker, met hoofdgerechten vanaf 200 TRY.

Na het eten is de haven de plek om te zijn. Met een cocktail of een Turks biertje (Efes) kijk je uit over de verlichte boten terwijl de Apollo-tempel op de achtergrond gloeit. Het is niet het wilde uitgaansleven van Alanya, maar eerder gezellig en ontspannen.

Praktische informatie

Side ligt op ongeveer 75 km ten oosten van Antalya en 7 km ten zuiden van Manavgat. Vanaf het vliegveld van Antalya ben je er in anderhalf uur met een transfer of huurauto. Er rijden ook regelmatig dolmuşen (minibussen) tussen Manavgat en Side voor zo'n 20-30 TRY.

Wanneer gaan

Het beste seizoen is van april tot en met november. In april en mei is het aangenaam warm (20-25 graden) en zijn de ruïnes rustig. Juli en augustus zijn heet (35+ graden) en druk, maar de stranden zijn dan op hun best. September en oktober bieden de ideale combinatie: warm genoeg om te zwemmen, rustig genoeg om te genieten.

Verblijf

In het centrum van Side vind je kleine hotels en pensions, handig als je de ruïnes en het strand wilt combineren. Langs de kustweg richting Manavgat staan grote all-inclusive resorts. Een overzicht van de beste all-inclusive hotels in Side vind je in ons aparte artikel. Budget-tip: het centrum is duurder dan de wijken net buiten het oude deel.

Combineer met

• Manavgat waterval — op 7 km afstand, een leuk uitstapje van een ochtend
• Aspendos theater — op 45 km, het meest indrukwekkende Romeinse theater ter wereld
• Green Canyon — op 25 km, een spectaculaire boottocht door een smaragdgroene vallei

Side is het bewijs dat je voor een geslaagde strandvakantie niet hoeft te kiezen tussen cultuur en ontspanning. Het is een plek waar je na een ochtend tussen de ruïnes kunt afkoelen in de zee, en 's avonds bij de verlichte tempel van Apollo een glas wijn kunt drinken. Weinig plekken aan de Turkse Riviera combineren dat zo moeiteloos als Side.